Як запаліць іскру любові да традыцый у сэрцах сучасных дзяцей?
Часта мерапрыемствы, прысвечаныя народным традыцыям, успрымаюцца сучаснымі дзецьмі як нешта старажытнае, неактуальнае, што ўжо даўно страціла сваё значэнне. Але ці сапраўды гэта так? Ці ёсць спосабы, каб зацікавіць пакаленне, якое жыве ў рытме сучасных тэхналогій, багаццем нашай спадчыны?
Нядаўняе мерапрыемства, арганізаванае аматарскім этнаграфічным аб'яднаннем «Вераценца.by» у ДУДА “ЦДАДіМ” пад назвай “Сустрэча з народным танцам і музыкай”, дае нам падставы для аптымізму. Школьнікі, якіх прывялі на сустрэчу, як адзначаецца, “непадрыхтаваных, якія ніколі не цікавіліся традыцыйнай музыкай і танцамі”, напачатку вялі сябе насцярожана. Гэта цалкам зразумела – для іх гэта быў незнаёмы свет, які, магчыма, здаваўся ім аддаленым і нецікавым. Аднак, менавіта тут і пачынаецца магія пераўтварэння. Арганізатары не проста паказалі ім нешта “старажытнае”, а прапанавалі актыўны ўдзел. Майстар-класы па ігры на лыжках і традыцыйнаму танцу Клічаўскага раёна сталі ключом да сэрцаў юных гледачоў. Калі ўдзельніца калектыву «Вераценца.by» Галіна Барысаўна Самсонік пачала дэманстраваць, як стварыць сапраўдны шумавы аркестр звычайнымі лыжкамі, адбылося нешта неверагоднае. Дзеці, якія спачатку саромеліся, паступова ўцягнуліся ў дзеянне. Яны пачалі адчуваць рытм, спрабаваць свае сілы, і хутка ўжо стваралі сваю ўласную, жывую музыку. Гэта ўжо не было проста “старажытнае”, гэта быў гук, які адгукаўся ў іх сваёй энергіяй. Далей – больш. Майстар-класы па народным танцам, такім як “Нарэчанька”, “Страданія тройкамі”, “Сербіянка”, таксама выклікалі шчырае захапленне. А каб зрабіць гэты досвед яшчэ больш яркім і запамінальным, перад пачаткам мерапрыемства школьнікаў апранулі ў народныя стылізаваныя строі. Гэта дазволіла ім не толькі пачуць і ўбачыць, але і адчуць сябе часткай гэтай культуры. Прывіць любоў да традыцыйнай культуры ў дзяцей, якія апроч тэлефона і гаджэтаў больш ні чым не цікавяцца, магчыма. Сакрэт крыецца ў некалькіх ключавых момантах: Інтэрактыўнасць і актыўны ўдзел: Замест пасіўнага назірання, дзецям неабходна даць магчымасць самім стаць часткай дзеяння. Майстар-класы, гульні, магчымасць паспрабаваць сябе ў ролі выканаўцы – усё гэта робіць працэс цікавым і захапляльным. Калі дзіця стварае нешта сваімі рукамі, грае на інструменце, танцуе, яно адчувае гонар за вынік. Элемент гульні і забавы: Традыцыйная культура не павінна ўспрымацца як сумны ўрок гісторыі. Яе можна і трэба падаваць у гульнявой форме, з элементамі спаборніцтва, весялосці і нечаканасці. Шумавы аркестр з лыжак – выдатны прыклад таго, як звычайныя прадметы могуць ператварыцца ў музычныя інструменты, а працэс навучання – у захапляльную гульню.Візуалізацыя і эстэтыка: Народныя строі, яркія колеры, прыгожыя ўзоры – усё гэта прыцягвае ўвагу дзяцей. Магчымасць прымерыць на сябе стылізаваны касцюм дазваляе ім не толькі візуальна, але і тактыльна адчуць прыгажосць і самабытнасць традыцыйнага адзення, адчуць сябе часткай іншай эпохі. Сувязь з сучаснасцю (па магчымасці): Хоць традыцыйная культура і з'яўляецца спадчынай мінулага, можна шукаць кропкі судакранання з сучасным светам. Напрыклад, паказаць, як элементы народнай музыкі ці танца выкарыстоўваюцца ў сучасных кампазіцыях ці пастаноўках. Гэта дапаможа дзецям зразумець, што традыцыі не засталіся ў мінулым, а працягваюць жыць і развівацца. Эмацыйны складнік: Важна стварыць атмасферу радасці, свята і пазітыўных эмоцый. Калі дзеці адчуваюць сябе камфортна, весела і цікава, яны значна больш адкрытыя для новых ведаў і ўражанняў. Захапленне і энергія выкладчыкаў і ўдзельнікаў калектыву «Вераценца.by» відавочна перадаліся школьнікам, запаліўшы ў іх іскру цікавасці. У заключэнне, можна сказаць, што любоў да традыцыйнай культуры не прывіваецца праз прымус ці сумныя лекцыі. Яна нараджаецца праз досвед, праз магчымасць дакрануцца да яе, адчуць яе энергію, стаць яе часткай. Прыклад «Вераценца.by» паказвае, што нават самых "непадрыхтаваных" дзяцей можна захапіць, калі падысці да справы з душой, крэатыўнасцю і разуменнем таго, што сучаснаму пакаленню патрэбны не проста інфармацыя, а яркія ўражанні і магчымасць самарэалізацыі. Толькі так мы зможам перадаць ім каштоўную спадчыну продкаў, зрабіўшы яе не "старажытнай і сябе зжыўшай", а жывой, актуальнай і любімай.
Загадчык аддзела нестацыянарнага абслугоўвання Ж.Я.Ачыновіч
